హైదరాబాద్ అంటే వెంటనే గుర్తొచ్చే వంటకం దమ్ బిర్యానీ. కానీ నగరంలోని ఫుడ్ లవర్స్ ఇప్పుడు కొత్త రుచులను కూడా ఆస్వాదిస్తున్నారు. హైదరాబాదీ దమ్ బిర్యానీతో పాటు అరేబియన్ రుచులతో తయారయ్యే మండి బిర్యానీకి కూడా నగరంలో డిమాండ్ పెరుగుతోంది. సువాసనలతో కూడిన బాస్మతి అన్నం, మెత్తగా ఉడికించిన మాంసం, ప్రత్యేకమైన అరేబియన్ మసాలాల కలయిక మండి బిర్యానీకి ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది.
బర్కాస్ నుంచి నగరంలోని కొత్త ప్రాంతాల వరకు..
హైదరాబాద్‌లో మండి బిర్యానీ కొత్త వంటకం కాదు. ముఖ్యంగా పాతబస్తీలోని బర్కాస్ ప్రాంతంతో దీనికి ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. నిజాం కాలంలో యెమెన్ నుంచి వచ్చిన సైనికులు హైదరాబాద్‌లో నివసించడంతో వారి ఆహారపు అలవాట్లు, వంటకాల ప్రభావం నగర సంస్కృతిలోకి వచ్చిందని చరిత్ర చెబుతోంది. ఆ ప్రాంతంలో మండి ఒక ప్రత్యేక వంటకంగా ప్రాచుర్యం పొందింది.
కొత్త నగర ప్రాంతాల్లో నివసించే ఫుడ్ లవర్స్ కూడా మండి రుచి కోసం బర్కాస్ వైపు వెళ్లడం మొదలుపెట్టారు. దీంతో ఈ వంటకాన్ని నగరంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నాలు జరిగాయి. జూబ్లీహిల్స్, బంజారాహిల్స్, గచ్చిబౌలి, మాదాపూర్ వంటి ప్రాంతాల్లో మండి రెస్టారెంట్లు ప్రారంభమవడంతో ఈ వంటకం మరింత విస్తరించింది.
కొన్ని రెస్టారెంట్లు మండి రుచితో పాటు అరేబియన్ వాతావరణాన్ని కూడా అందిస్తున్నాయి. కార్పెట్‌పై తక్కువ ఎత్తులో సీటింగ్, దిండ్లు, పెద్ద అరబిక్ పళ్లెాల్లో వడ్డించే విధానం వంటి ప్రత్యేకతలు కస్టమర్లకు కొత్త అనుభూతిని ఇస్తున్నాయి. దీంతో మండి కేవలం భోజనం మాత్రమే కాకుండా ఒక ప్రత్యేక డైనింగ్ అనుభవంగా కూడా మారుతోంది.
మండి తయారీ విధానం ప్రత్యేకం
మండి తయారీలో మాంసాన్ని ప్రత్యేకంగా మసాలాలు కలిపిన రసంలో నెమ్మదిగా ఉడికిస్తారు. మాంసం మెత్తగా అయిన తర్వాత దాన్ని పక్కన పెట్టి, అదే రుచికరమైన రసాన్ని ఉపయోగించి అన్నం వండుతారు. మిరియాలు, దాల్చినచెక్క, జీలకర్ర, ధనియాలు, యాలకులు, కుంకుమపువ్వు వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలు అన్నానికి ప్రత్యేకమైన వాసన, రుచిని అందిస్తాయి.
వండిన అన్నంపై మాంసాన్ని అమర్చి వడ్డించడం మండి ప్రత్యేకత. కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాంసాన్ని పొగబెట్టి లేదా ప్రత్యేక పద్ధతిలో గ్రిల్ చేసి కూడా అందిస్తారు. ఎండుద్రాక్ష, బాదం, పిస్తా వంటి డ్రై ఫ్రూట్స్‌తో అలంకరించడం వల్ల రుచితో పాటు వంటకానికి ఆకర్షణీయమైన రూపం వస్తుంది.
ఇవి కూడా చదవండి
మండి రుచిలో గొర్రె మాంసం రసం, కొన్ని సంప్రదాయ వంటకాల్లో ఉపయోగించే ఎండిన నల్ల నిమ్మకాయలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఇవి అన్నానికి ప్రత్యేకమైన తీపి, పులుపు కలగలిసిన రుచిని అందిస్తాయి. ప్రాంతాన్ని బట్టి చికెన్, మటన్, చేపలు వంటి వివిధ రకాల మాంసంతో కూడా మండి తయారు చేస్తున్నారు.
దమ్ బిర్యానీకి మండి ఎలా భిన్నం?
హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీలో మసాలాలతో మ్యారినేట్ చేసిన మాంసం, బియ్యాన్ని పొరలుగా అమర్చి మూతపెట్టి దమ్‌పై ఉడికిస్తారు. దీనివల్ల మసాలాల రుచి బియ్యం, మాంసంలోకి బాగా కలుస్తుంది.
మండి మాత్రం అరేబియా, ముఖ్యంగా యెమెన్ వంట సంప్రదాయాలకు చెందిన వంటకం. ఇందులో సువాసనలతో కూడిన అన్నంతో పాటు నెమ్మదిగా ఉడికించిన లేదా పొగబెట్టిన మాంసం ప్రధాన ఆకర్షణగా ఉంటుంది. అందుకే దమ్ బిర్యానీకి, మండి బిర్యానీకి రుచి మాత్రమే కాకుండా తయారీ విధానంలోనూ స్పష్టమైన తేడా కనిపిస్తుంది.
నగరమంతా విస్తరిస్తున్న మండి రెస్టారెంట్లు
మాదాపూర్, జూబ్లీహిల్స్, బంజారాహిల్స్, కాచిగూడ, ఎల్‌బీనగర్, తార్నాక, అమీర్‌పేట్, కుత్బుల్లాపూర్, ఖైరతాబాద్, ఉప్పల్, ముషీరాబాద్ తదితర ప్రాంతాల్లో మండి స్పెషాలిటీ రెస్టారెంట్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. కొన్ని చోట్ల చికెన్, మటన్, ఫిష్ మండి మాత్రమే కాకుండా కబాబ్‌లు, గ్రిల్డ్ చికెన్, మటన్ వంటకాలు, మండి థాలీ వంటి రకాలనూ అందిస్తున్నారు.
ధరలు కూడా రెస్టారెంట్‌ను బట్టి మారుతున్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తక్కువ ధరలో మండి లభిస్తుండగా, మరికొన్ని చోట్ల ఫైన్ డైనింగ్ తరహాలో ప్రత్యేక వాతావరణంతో వడ్డిస్తున్నారు. కస్టమర్లను ఆకర్షించేందుకు కొన్ని రెస్టారెంట్లు డిస్కౌంట్లు, కాంబో ఆఫర్లు కూడా ప్రకటిస్తున్నాయి.
హైదరాబాద్‌కు వచ్చే విదేశీ అతిథులు, ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే సందర్శకులు కూడా నగరంలోని విభిన్న బిర్యానీ రుచులను ఆస్వాదిస్తున్నారు. మండి బిర్యానీపై పెరుగుతున్న ఆసక్తి కూడా నగర ఫుడ్ కల్చర్‌లో వచ్చిన మార్పుకు ఒక ఉదాహరణగా కనిపిస్తోంది.
దమ్ బిర్యానీకి హైదరాబాద్‌లో ఉన్న ప్రత్యేక స్థానం అలాగే ఉన్నప్పటికీ, అరేబియన్ రుచులతో వచ్చిన మండి బిర్యానీ కూడా తనకంటూ ప్రత్యేక అభిమానులను సంపాదించుకుంటోంది. బర్కాస్‌లోని సంప్రదాయ రుచుల నుంచి బంజారాహిల్స్, జూబ్లీహిల్స్ వంటి ఆధునిక ప్రాంతాల వరకు మండి విస్తరించడం హైదరాబాద్ ఫుడ్ కల్చర్‌లోని వైవిధ్యాన్ని మరోసారి చూపిస్తోంది.
